آنالیز برترین چای سیاه ایرانی و خارجی ، فرق چای ایرانی و خارجی چیه؟
به گزارش یزد بلاگ، برترین چای سیاه ایرانی و برترین چای سیاه خارجی در بازار ایران کدامند؟ چای برای ما ایرانی ها یه چیزی فراتر از یه نوشیدنی ساده ست؛ همواره پای ثابت دورهمی های خانوادگی با وقت هاییه که می خوایم خستگی درکنیم. برای ما همواره خوردن یه استکان چای داغ می چسبه. اما بین این همه چای ایرانی و خارجی که توی بازار هست، انتخاب برترینش واقعا می تونه گیج کننده باشه. برخی ها مشتری پر و پاقرص چای های ایرانی مثل چای لاهیجان هستند، برخی ها هم عاشق چای سیلان و چای دارجیلینگ هستن که عطر خاصی دارن. برای همین تصمیم گرفتیم یه بار برای همواره آنالیز کنیم برترین چای سیاه ایرانی و خارجی کدومه و هر کدوم چه ویژگی هایی دارن که این قدر محبوب شدن.
محبوب ترین چای در ایران چیست؟
وقتی حرف از چای در ایران می شه، تقریبا همه مسیرها به یک گزینه ختم می شن: چای سیاه. نه فقط چون نوشیدنی روزمره ماست، بلکه چون با ذائقه ایرانی ها جور درمیاد.
این چای هم رنگ خوبی داره، طعمش با سلیقه مون جوره و هم از صبحانه تا مهمونی همواره جواب می ده. بر اساس گزارش های بازار و رفتار مصرف کننده هم کاملا معینه که چای سیاه، چه ایرانی چه خارجی، پایه اصلی مصرف چای در کشوره.
اما اگر بخوایم دقیق تر نگاه کنیم که پرفروش ترین چای ایرانی کدوم ها هستن، ترکیب جالبی به دست میاد. در بازار ایران معمولا سه گروه چای بیشترین فروش رو دارن:
- چای سیاه ایرانی شمال (لاهیجان، املش، فومن)
- چای سیلان اصل
- چای هندی آسام
این چای ها به خاطر رنگ دهی طبیعی، طعم ثابت و در دسترس بودن، همواره جزو انتخاب های اول مردم هستن. به زبان ساده، هر جا فروش بالاست، احتمالا یکی از همین سه مدل توی سبد خرید دیده می شه.
در صورت تمایل می تونید انواع و با کیفیت و اصل رو از فروشگاه های به روش های خرید و اینترنتی تهیه کنید.
ویژگی های چای ایرانی مرغوب
چای ایرانی خوب، چند تا نشونه معین داره؛ نشونه هایی که اگر یک بار یاد بگیرید، دیگه هیچ وقت چای اشتباهی یا تقلبی و رنگ شده نمی خرید. چای مرغوب ایرانی معمولا طبیعی و ملایمه، یعنی بدون هیچ اسانس و رنگ مصنوعیه و با کیفیت واقعی برگ چای، خودش رو ثابت می کنه. مهم ترین ویژگی های چای ایرانی خوب، عبارتند از:
عطر طبیعی و ملایم
چای ایرانی خوب هیچ وقت بوی تند و زننده نداره. عطرش شبیه بوی برگ تازه چای هست. یک رایحه ظریف داره که وقتی دم می کشه، به آرامی این عطر طبیعی آزاد می شه. اگر چای از همان لحظه اول بوی شدید و غیرطبیعی بده، معمولا یعنی با اسانس تقویت شده.
رنگ دهی آرام و طبیعی
چای مرغوب ایرانی در چند دقیقه، سیاه و غلیظ نمی شه. رنگش به تدریج باز می شه و ته رنگش قهوه ای مایل به قرمزه. این رنگ طبیعی نشانه فرآوری درست و نبود رنگ مصنوعیه. چای هایی که خیلی سریع و خیلی تیره می شن، معمولا کیفیت پایین تری دارن یا افزودنی دارن.
طعم خالص و اصیل
چای ایرانی خوب تلخی آزاردهنده نداره، یک تلخی ملایم و خوشایند داره که بعد از نوشیدن، مزه گرمش توی دهان می مونه. اگر چای گس باشه اما دهان رو خشک نکنه، یعنی کیفیت برگ ها بالاست.
بدون اسانس و افزودنی
چای ایرانی مرغوب هیچ وقت احتیاج به عطر مصنوعی نداره. اگر عطری تند و غیرطبیعی حس کردید، مثل بوی گل مصنوعی یا مرکباتی، تقریبا باید مطمئن باشید با چای اصیل طرف نیستید. چای خوب باید بوی خودش رو داشته باشه، نه بوی اضافه شده.
برگ های سالم و درشت تر (قلم، شکسته درشت یا سرگل)
چای های خیلی ریز معمولا کیفیت پایین تری دارن و سریع تلخ می شن. چای مرغوب ایرانی معمولا از برگ های درشت تر و سالم تر تهیه می شن. سرگل بهاره، قلم و شکسته درشت از برترین انواع هستن چون از برگ های بالایی و جوان تر بوته چای به دست میان.
دم کشی یکنواخت و خوش رنگ
وقتی چای مرغوب دم می کشه، رنگش یکدست هست و مواد زیادی ته نشین نمی شن. اگر بعد از چند دقیقه رنگ چای، کدر یا گل آلود شد، احتمالا کیفیت برگ ها پایین بوده یا چای به درستی فرآوری نشده.
ماندگاری طعم بعد از نوشیدن
یکی از امضاهای چای ایرانی خوب اینه که بعد از نوشیدن یک جرعه، یک حس گرم و ملایم می ده که توی دهان می مونه. این ماندگاری نشانه برگ های سالم و فرآوری درسته.
تفاوت چای ایرانی و چای خارجی
چای ایرانی و چای خارجی هر کدام شخصیت و حال وهوای مخصوص خودشون رو دارن. چای ایرانی معمولا طبیعی تر و ملایم تره، یعنی بدون اسانس و افزودنی، با رنگ دهی آرام و طعم اصیل.
در مقابل، بسیاری از چای های خارجی، به خصوص چای هایی که در بازار ایران زیاد دیده می شن، برای اینکه سریع تر رنگ بدن یا عطر بیشتری داشته باشن، با روش های متفاوتی فرآوری می شن و گاهی هم بهشون اسانس می زنن. همین تفاوت در شیوه فراوری باعث می شه طعم این دو نوع چای، کاملا متفاوت باشه.
از طرف دیگه، خیلی از ایرانی ها معمولا چای پررنگ اما بدون عطر مصنوعی رو ترجیح می دن، در حالی که چای های خارجی مثل سیلان یا دارجیلینگ، طعم پیچیده تری دارن، یکی شیرین ملایم است، یکی گلی و معطر، یکی هم بسیار قوی و سنگین.
به همین دلیل، انتخاب بین چای ایرانی و خارجی بیشتر به سلیقه برمی گرده، اما شناخت تفاوت ها یاری می کنه انتخاب آگاهانه تری داشته باشید.
عطر: چای ایرانی، عطری ملایم و طبیعی داره و معمولا بدون اسانس عرضه می شه، در حالی که چای خارجی بسته به نوعش می تونه از کاملا بی عطر تا بسیار معطر باشه، مثل دارجیلینگ که رایحه گلی معینی داره.
رنگ دهی: چای ایرانی رنگش رو آرام و تدریجی باز می کنه و ته رنگ قهوه ای مایل به قرمز داره، اما بسیاری از چای های خارجی، به خصوص آسام و برخی سیلان ها، خیلی سریع تر و پررنگ تر دم می کشن.
طعم: طعم چای ایرانی، گس ملایم و طبیعیه، در حالی که چای خارجی طیف گسترده ای از طعم ها رو داره، از سبک و شیرین گرفته تا قوی و تلخ.
فرآوری: چای ایرانی معمولا کاملا طبیعی و بدون افزودنی فراوری می شه، اما در چای های خارجی، بسته به برند، ممکنه از اسانس یا روش های دیگه برای افزایش عطر و رنگ استفاده بشه.
ظاهر برگ: برگ چای ایرانی اغلب درشت تر و سالم تره مخصوصا در چای قلم، شکسته درشت یا سرگل، در حالی که چای های خارجی، به خصوص هندی، بیشتر به شکل ریز یا گرانولی (CTC) فرآوری می شن.
سازگاری با ذائقه ایرانی: چای ایرانی برای مصرف روزانه و نوشیدن طعم اصیل بسیار مناسبه، اما چای خارجی بیشتر برای کسایی جذابه که دنبال طعم خاص تر، عطر بیشتر یا رنگ دهی سریع تر هستن.
برترین چای سیاه خارجی
وقتی صحبت از چای خارجی می شه، معمولا اولین چیزی که به فکر می رسه، تنوع خیلی زیاد طعم ها و عطرهاست؛ از چای های گلی و خوش عطر دارجیلینگ گرفته تا چای های پررنگ و سنگین آسام.
برخلاف چای ایرانی که بیشتر روی طعم اصیل و طبیعی تمرکز داره، چای های خارجی برای سلیقه های متفاوت طراحی و روانه بازار شدن. به همین دلیل، انتخاب برترین چای خارجی بیشتر به این برمی گرده که دنبال چه طعم یا رنگی هستین؛ یک چای سبک و خوش عطر یا یک چای قوی و پررنگ که خواب رو از سرتون بپرونه.
محبوب ترین و پرفروش ترین چای سیاه خارجی، شامل موارد زیر می شن:
چای معطر ویکتوریا
چای ویکتوریا معمولا ترکیبی از چای سیاه هندی یا سیلان با یه میزان اسانس ملایم گل و مرکباته. به خاطر همین، یه بوی خوشایند و معین داره که نه تنده و نه مصنوعی. رنگش نسبتا زود باز می شه و توی چند دقیقه یه رنگ قهوه ای مایل به قرمز خوشگل می ده.
طعمش هم سبک تر از چای های خیلی پررنگه و بیشتر به درد کسایی می خوره که چای عطری دوست دارن ولی نمی خوان بوش تو ذوق بزنه.
چای گلستان ممتاز هندوستان
این چای معمولا از برگ های منطقه آسام هند به دست میاد. چای های این منطقه به قدرت، رنگ دهی بالا و طعم قوی معروف هستن. چای ممتاز گلستان خیلی زود پررنگ می شه و یه طعم گس و سنگین داره که در عین حال تلخِ آزاردهنده نیست.
عطر این چای طبیعیه و هیچ اسانسی توش نیست. به خاطر کیفیت ثابت و رنگ دهی مطمئن، توی خیلی از خونه های ایرانی پای ثابت دورهمی هاست.
چای سوفیا
چای سوفیا معمولا ترکیبی از چای سیلان و هنده، برای همین طعم و رنگش یه حالت میانه داره، یعنی نه خیلی سبکه، نه خیلی سنگین. رنگ دهی این چای، میانهه و بعد چند دقیقه یه رنگ قرمزِ رو به قهوه ای شفاف می ده.
عطرش ملایمه و معمولا بدون اسانس عرضه می شه. این چای بیشتر برای کسایی خوبه که چای خارجی می خوان ولی دنبال یه طعم خیلی قوی یا عطری تند نیستن.
چای دوغزال
چای دوغزال از معروف ترین چای های سیلانه و به خاطر عطر طبیعی و طعم متعادلش، حسابی هوادار داره. رنگ دهی این چای، نسبتا سریعه و رنگش معمولا روشن تر و شفاف تر از چای های هندی درمیاد.
طعم چای دو غزال ملایمه و یه شیرینی طبیعی خیلی ظریف توش حس می شه. همین باعث شده برای مصرف روزانه و مهمونی ها، انتخاب محبوبی باشه. اصالتش هم به باغ های چای سریلانکا برمی گرده که چای های خوش عطر و سبک فراوری می کنن.
چای لیپتون
چای لیپتون یه برند جهانیه و بیشتر چای هاش از برگ های هندی و کنیا درست می شن. چون معمولا به روش CTC فراوری می شن، رنگ دهیشون خیلی سریعه و تو چند دقیقه یه چای پررنگ تحویل می دن.
طعم این چای ساده ست و پیچیدگی خاصی نداره، برای همین بیشتر به درد کسایی می خوره که چای فوری و پررنگ می خوان. این چای عطر خاصی هم نداره و تمرکزش بیشتر روی رنگ و سرعت دم کشیه.
چای تویینگز لیدی گری
لیدی گری یکی از چای های خاص برند انگلیسی تویینگزه و از ترکیب چای سیاه با پوست مرکبات و یه میزان گل های معطر درست می شه. عطر این چای، لطیفه و اون تندی ارل گری های معمولی رو نداره.
برای همین خیلی ها که چای عطری دوست دارن ولی نمی خوان بوش زیاد باشه، عاشقشن. رنگ دهی این چای میانهه و رنگ نهاییش روشن تر از چای های هندی درمیاد. طعمش سبک، کمی شیرین و خیلی خوش عطره. اصالتش هم به ترکیب سازی انگلیسی و برگ های سیلان و کنیا برمی گرده.
برترین برندهای چای ایرانی
وقتی صحبت از چای ایرانی به میون میاد، معمولا اولین چیزی که به فکر می رسه، همون طعم اصیل و طبیعی شماله؛ چایی که بدون هیچ اسانس و افزودنی، فقط با کیفیت واقعی برگش، خودشو نشون می ده.
برندهای ایرانی چای هم هر کدوم یه سبک و ویژگی دارن؛ یکی پررنگ تره، یکی ملایم تر و یکی هم عطر طبیعی بیشتری داره. در ادامه معروف ترین و قابل اعتمادترین برندهای چای ایرانی رو که سال هاست تو خونه های مردم جا باز کردن، معرفی می کنیم.
چای لاهیجان (بهاره، قلم، سرگل)
چای لاهیجان بیشتر از اینکه یه برند باشه، یه استاندارد طعم ایرانی محسوب می شه. برگ هاش معمولا درشت تر و سالم ترن و چون بهاره ن، عطر طبیعی خیلی خوبی دارن.
رنگ دهی این چای ملایمه و کم کم رنگ باز می کنه، ولی نتیجه ش یه رنگ قهوه ای مایل به قرمز شفافه که خیلی تمیز و طبیعی به نظر میاد. طعمش گس ملایمه و اون تلخی آزاردهنده چای های ضعیف رو نداره. این چای مناسب کساییه که چای اصیل و بدون هیچ افزودنی می خوان.
چای گلستان (پریمیوم و قلم)
گلستان از اون برندهاییه که کیفیتش همواره ثابته و همین باعث شده محبوب بمونه. چای های ایرانی گلستان معمولا از برگ های بهاره و شکسته درشت تهیه می شن و رنگ دهیشون میانهه؛ نه خیلی سریع، نه خیلی کند.
طعم چای گلستان گس و خوشمزه ست و عطر طبیعی ملایمی داره. این چای برای مصرف روزانه عالیه و تقریبا با هر ذائقه ای هماهنگه.
چای سحرخیز
سحرخیز بیشتر به خاطر چای های طبیعی و بدون اسانسش معروفه. برگ های این چای، معمولا سالم و درشتن و رنگ دهیشون کاملا طبیعیه. طعمش سبک تر از چای های خیلی گس شماله، ولی یه شیرینی طبیعی خیلی ظریف، توش حس می شه.
این چای برای کسایی خوبه که چای ایرانی می خوان اما نمی خوان خیلی سنگین یا تلخ باشه.
چای رفاه لاهیجان
رفاه لاهیجان، یکی از برندهای قدیمی و قابل اعتماد شماله. چای هاش معمولا از برگ های بهاره و قلم تهیه می شن و رنگ دهیشون آروم و طبیعیه. طعمش گس ملایمه و عطرش همون بوی اصیل چای شماله.
این چای بیشتر برای کسایی خوبه که دنبال یه چای همواره مطمئن هستن؛ نه عطری، نه سنگین، نه سبک.
چای نیوشا (قلم و شکسته)
نیوشا بیشتر به خاطر کیفیت ثابت و بسته بندی تمیزش شناخته می شه. چای های ایرانی نیوشا معمولا از برگ های درشت تر و سالم تر تهیه می شن و رنگ دهیشون میانهه.
طعمش گس و طبیعیه و چون هیچ اسانسی نداره، برای کسایی که چای کاملا خالص می خوان انتخاب خوبیه. این برند تو سال های اخیر خیلی محبوب شده.
جدول مقایسه برترین برند چای ایرانی
برند چای | نوع برگ و اصالت | رنگ دهی | طعم و عطر | مناسب برای |
| برند چای | نوع برگ و اصالت | رنگ دهی | طعم و عطر | مناسب برای |
| لاهیجان (بهاره، سرگل، قلم) | برگ های بهاره شمال، کاملا طبیعی و بدون افزدونی | آروم و تدریجی (رنگ قهوه ای مایل به قرمز شفاف) | گس ملایم، عطر طبیعی و اصیل | افرادی که چای کاملا طبیعی و اصیل می خوان |
| گلستان (پرمیوم، قلم) | برگ های بهاره و شکسته درشت؛ کیفیت ثابت | میانه؛ نه خیلی سریع، نه خیلی کند | گس خوش ساخت، عطر طبیعی ملایم | مصرف روزانه و ذائقه های مختلف |
| سحر خیر | برگ های سالم و درشت شمال (بدون اسانس) | طبیعی و یکنواخت | سبک تر با یک شیرینی طبیعی خیلی ظریف | افرادی علاقمند به چای ایرانی سبک تر |
| رفاه لاهیجان | برگ های بهاره و قلم/ فرآوری به روش سنتی | ملایم و طبیعی | کمی گس با عطر اصیل چای شمال | مصرف روزانه |
| نیوشا (قلم و شکسته) | برگ های درشت تر و سالم تر؛ بدون افزودنی | میانه | گس طبیعی | افرادی که چای خالص و بدون اسانس می خوان |
تفاوت چای عطری و غیرعطری
چای عطری همون چاییه که بهش یه میزان اسانس اضافه می کنن تا بوش خوش تر و متفاوت تر بشه. معمولا اسانس هایی مثل هل، مرکبات، برگاموت یا گل های معطر به این چای اضافه می شه. این چای ها معمولا زودتر بوشون بلند می شه و برای کسایی خوبه که دوست دارن چای شون یه رایحه معین داشته باشه. البته چون عطر بهش اضافه شده ، ممکنه برخیا حس کنن رایحه ش یه کم مصنوعیه یا روی طعم اصلی چای سایه می ندازه.
در مقابل، چای غیرعطری همون چای اصیل و طبیعیه که هیچ اسانسی توش نیست و فقط عطر و طعم واقعی برگ چای رو داره. این چای ها معمولا آروم تر رنگ می دن و عطرشون ملایم تره، اما طعمشون خالص تر و گس تره. چای ایرانی اصل تقریبا همواره غیرعطریه، چون کیفیت برگش اون قدر خوبه که احتیاجی به عطر اضافه نداره. این مدل بیشتر برای کساییه که دنبال یه چای طبیعی و اصیل هستن.
نکات تشخیص چای اصل از تقلبی
تشخیص چای خوب واقعا سخت نیست؛ فقط کافیه چند تا نشونه ساده رو بلد باشید تا خیلی راحت بفهمید چایی که جلوتونه، اصل و طبیعیه یا با رنگ و اسانس قاطی شده.
- چای اصل سریع سیاه نمی شه و رنگش کم کم باز می شه. اگه چای توی یکی، دو دقیقه خیلی تیره شد، احتمالا رنگ مصنوعی داره. چای طبیعی همواره یه روند دم آوری آرام داره.
- بوی تند و غیرطبیعی نداره و وقتی خشک باشه و بو کنید، فقط بوی چای می ده. هر عطری که زیادی تیز، شیرین یا شبیه عطر گل مصنوعی باشه، معمولا نشونه اضافه شدن اسانسه.
- رنگ چای اصل قرمز-قهوه ایه، نه قرمز جیغ یا سیاه جوهری. چای های تقلبی معمولا رنگ غیرطبیعی و خیلی پررنگی دارن که اصلا با ظاهر چای طبیعی هم خوانی نداره.
- بعد از دم کشیدن، چای شفافه و گل آلود نمی شه. چای تقلبی یا بی کیفیت معمولا مواد ته نشین زیادی داره و رنگش کدر می شه.
- برگ های چای اصل، یک دست و سالمه و خیلی پودری نیست. چای های خیلی ریز یا خاکه چای، معمولا کیفیت پایینی دارن و سریع تلخ می شن.
- طعم چای اصیل، گس و طبیعیه، ولی دهانتون رو خشک نمی کنه. تلخی شدید یا طعم تیز چای معمولا نشونه کیفیت پایین یا افزودنیه.
- اگه یه ذره از چای خشک رو روی دستمال سفید بذارید، رنگ پس نمی ده. چای های رنگ دار معمولا رد می ذارن و همون جا خودشون رو نشون می دن.
برترین روش دم کردن چای ایرانی
چای ایرانی چون کاملا طبیعیه و هیچ اسانسی توش نیست، برترین نتیجه رو وقتی می ده که آروم و با حوصله دم بشه. اول آب رو بذارید روی حرارت تا کامل قل قل کنه. بعد بذارید 20 تا 30 ثانیه از جوش بیفته تا حرارتش ملایم تر بشه.
سپس 1 قاشق چای خشک رو داخل قوری بریزید و آب رو روش به آرومی اضافه کنید تا برگ ها نسوزن. قوری رو بذارید روی کتری یا روی وارمر و حدود 10 تا 15 دقیقه صبر کنید تا رنگش کم کم باز بشه. چای ایرانی عجله بردار نیست؛ هر چی آروم تر دم بکشه، رنگش شفاف تر و طعمش، گس تر و خوشمزه تر درمیاد.
برترین روش دم کردن چای خارجی
چای خارجی به خصوص چای های هندی و سیلان، معمولا رنگ دهی سریع تر و طعم قوی تری دارن، واسه همین دم کردنشون یه کم فرق می کنه. آب باید کاملا جوش باشه و مستقیم روی چای ریخته بشه تا عطر و طعمش آزاد بشه.
میزان چای رو کمی کمتر از چای ایرانی باید بریزید، چون این چای ها قوی ترن. زمان دم کشی هم کوتاه تر و حدود 5 تا 8 دقیقه ست. توی این مدت، رنگ و طعم چای آزاد می شه. اگر بیشتر از این زمان بمونه، ممکنه چای، تلخ و سنگین بشه. چای های عطری خارجی هم بهتره با آب جوش تازه دم بشن تا عطر مرکبات یا گل هاشون خوب بلند بشه.
سوالات متداول درباره برترین چای ایرانی و خارجی
1- چای ایرانی بهتره یا خارجی؟
هیچ کدوم بهتر از دیگری نیستن، فقط سبک شون فرق داره. چای ایرانی طبیعی تره، آروم تر رنگ می ده و طعمش گس و اصیله. چای خارجی معمولا قوی تره، زودتر رنگ می ده و برخیاش عطر بیشتری دارن. انتخاب بین این دو چای کاملا به ذائقه فرد برمی گرده.
2- چرا برخی چای ها خیلی سریع سیاه می شن؟
چای طبیعی هیچ وقت تو یکی، دو دقیقه سیاه نمی شه. اگه چای، خیلی سریع و خیلی تیره شد، معمولا یا کیفیتش پایینه یا با رنگ تقویتی درست شده. چای اصل همواره کم کم رنگ باز می کنه.
3- چای عطری بهتره یا غیرعطری؟
اگه دنبال طعم و عطر طبیعی برگ چای هستید، چای غیرعطری انتخاب بهتریه. ولی اگه دوست دارید چای یه بوی خاص مثل هل یا مرکبات داشته باشه، چای عطری مناسب تره. فقط حواستون باشه چای های عطری معمولا با اسانس درست می شن.
4- چطور بفهمیم چای اصله؟
چای اصل بوی تند و مصنوعی نداره، سریع سیاه نمی شه، رنگش بعد از دم کشیدن قرمز-قهوه ایه، مواد ته نشین زیادی نداره و روی دستمال رنگ پس نمی ده. طعمش هم گس و طبیعیه، نه تلخ و تیز.
5- آیا چای کیسه ای ضرر داره؟
نه لزوما، ولی معمولا از برگ های ریزتر و کیفیت پایین تر درست می شه. برای مصرف روزانه بهتره از چای برگ درشت بهره ببرید چون طعمش بهتر و کیفیتش بالاتره.
منبع: افق کوروش